Filharmonia Warmińsko-Mazurska im. Felixa Nowowiejskiego w OlsztynieOficjalna strona internetowa Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej im. Felixa Nowowiejskiego w Olsztynie. Kalendarium koncertów. Wydarzenia kulturalne.

Rafał Jacek Delekta

Rafał Jacek Delekta ukończył studia w 1981 roku w krakowskiej Akademii Muzycznej w klasie dyrygentury prof. Jerzego Katlewicza. Doskonalił się na kursach pod kierunkiem prof. Laszlo Somoghyi i Helmutha Rillinga.
Jako dyrygent specjalizuje się w muzyce wokalno – instrumentalnej i wszelkich formach teatru muzycznego. Współpracuje z Operą Krakowską, Operą Wrocławską, Operą Nova w Bydgoszczy, Operą Bałtycką, oraz teatrami muzycznymi w Gdyni, Gliwicach oraz Roma w Warszawie. Przygotował 42 własne premiery w repertuarze od Pergolesiego i Mozarta poprzez Verdiego i Pucciniego a na Webberze czy Larssonie skończywszy. Zadyrygował dotąd ponad 2000 spektakli.
Prowadzi również ożywioną działalność koncertową z orkiestrami w Polsce i za granicą. Dyrygował m.in. orkiestrą Sinfonia Varsovia również jako współpracownik Yehudi Menuhina. Nagrywa dla Radia i TV. Jego repertuar obejmuje zarówno utwory klasyczne (od Vivaldiego po prawykonania muzyki współczesnej) jak i muzykę filmową i teatralną. Solistami jego koncertów byli Grigorij Zhyslin, Konstanty Andrzej Kulka, Krzysztof Jakowicz, Daniel Stabrawa, Wiesław Kwaśny, Tatiana Shebanowa, Janusz Olejniczak, Allan Marks, Kemal Gekic, Stanisław Drzewiecki, Sharon Markovitsh, Elżbieta Towarnicka i wielu innych.
Jest profesorem Akademii Muzycznych w Krakowie i Gdańsku. Prowadzi zajęcia dyrygentury i przedmiotów pokrewnych oraz współpracuje z orkiestrami akademickimi. Piastuje funkcję Dziekana Wydziału Twórczości, Interpretacji i Edukacji Muzycznej Akademii Muzycznej w Krakowie

Więcej informacji>>

Joanna Wronko

Debiutancka płyta Joanny Wronko z holenderskim pianistą Frankiem van de Laarem
ukazała się w marcu 2009 roku w niemieckiej firmie ARS MUSICI. Płyta "The French-Polish Album" została wybrana przez holenderską gazetę "Volkskrant" do "Top 10 of the year 2009" -dziesięciu najlepszych płyt roku oraz zebrała wiele pozytywnych krytyk(m.in."Ensemble", "Klassike Zaken", "Ruch muzyczny" etc.).Współpraca z Frankiem van de Laarem zaowocowała szeregiem zaproszeń koncertowych, które skrzypaczka wykorzystuje również do rozszerzenia swojej działalności kameralnej oferując programy "Joanna Wronko&guests", gdzie towarzyszą jej muzycy z wiodącyh pozycji orkiestr Rotterdam Philharmnonic (RPO) czy Concertgebouw Orchestra (KCO).

Urodzona w Łodzi Joanna Wronko rozpoczęła swoją muzyczną edukację w rodzinnym mieście. Po ukończeniu liceum muzycznego wyjechała na studia do Niemiec. Spędziła 5 lat we Freiburgu pod artystyczną opieką prof.Magdaleny Rezler-Niesiołowskiej i prof. Wolfganga Marschnera otrzymując w roku 2004 dyplom z wyróżnieniem. Po studiach we Freiburgu Joanna Wronko została przyjęta na podyplomowe studia solistyczne w mistrzowskiej klasie byłego koncertmistrza Berliner Philharmoniker – prof. Kolji Blachera. Recitalem w hamburskiej filharmonii Laieszhalle oraz obszernym egzaminem repertuarowym zaliczyła 2 cześci swojego solistycznego dyplomu dzięki czemu została dopuszczona do egzaminu końcowego. W roku 2008 wystąpiła jako solistka z Hamburger Symphoniker wykonując 2-gi koncert Bartoka, czym ukończyła Hochschule für Musik und Theater w Hamburgu.

Jest stypendystką licznych fundacji, m.in. Musikinstrumenten Stiftung Baden-Württemberg, Willhelm-Kalle Stiftung, Gymnasial Stiftungfonds, Stiftung für Hochbegabte (fundacja dla szczególnie uzdolnionych) oraz laureatką prestiżowych nagród – m.in. 3-ej nagrody na 9-tym konkursie Yfrego Neamana, gdzie po raz pierwszy wykonała 2-gi koncert Prokofiewa z towarzyszeniem orkiestry Stadstheater Mainz, czy europejskiej nagrody kulturalnej Pro-Europa, którą odebrała we Frankfurcie w roku 2004.

więcej informacji>>
 

Opis :

Richard Wagner (1813-1883) jako twórca dramatu muzycznego zajmuje w historii muzyki i teatru miejsce wyjątkowe. Renesansowa idea odwołania do teatru greckiego i syntezy sztuk towarzyszyła operze od początku jej istnienia, jej realizacje jednak bywały równie naiwne jak wyobrażenia o greckiej Arkadii. Rozwój badań nad kulturą Antyku i doświadczenia z pierwszych wieków rozwoju opery stworzyły w wieku XIX warunki do powstania nowoczesnej i konsekwentnej koncepcji teatru muzycznego. Dokonał tego zarówno na gruncie teorii jak i w praktyce Richard Wagner. Dążąc do dramatyzacji opery nadał nowe znaczenie muzyce, która w jego dziełach przestała spełniać funkcję akompaniamentu, przejmując funkcje narracyjne, charakterystykę postaci i sytuacji dramatycznej. Konsekwencją tych założeń stało się zastąpienie tradycyjnej melodyki przez technikę motywu przewodniego (Leitmotiv) a koloraturowe frazy zastąpiła nie kończąca się melodia (unendliche Melodie). Partie wokalne traktował Wagner w taki sposób, jak wcześniej traktowano instrumenty, orkiestra została rozbudowana, dzięki czemu technika instrumentacji mogła ulec daleko idącym zmianom. Dążenie do realizacji totalnego dzieła sztuki (Gesamtkunstwerk) spowodowało, że Wagner łamał wszelkie konwencje utrwalone w teatrze operowym od czasów baroku, stając się jednym z twórców, którzy w wieku XIX nadawali kierunek w jakim muzyka miała się rozwijać w następnym stuleciu. Idylla Zygfryda należy do nielicznych kompozycji orkiestrowych Wagnera – poza młodzieńczymi kompozycjami instrumentalnymi Symfonią C-dur oraz 3 uwerturami Polonia, Krzysztof Kolumb i Faust, jest to jedyna samodzielna kompozycja na orkiestrę, jaką Wagner skomponował w wieku dojrzałym. W roku 1870, kiedy Wagner pracował nad trzecią częścią tetralogii Pierścień Nibelungów, dramatem Zygfryd, żona kompozytora Cosima urodziła mu syna Zygfryda. Wyrazem radości ojca stała się liryczna Idylla, która przygotowana w tajemnicy przed małżonką, została wykonana przez niewielką orkiestrę pod oknami jej pokoju. Popularność tego pogodnego utworu wynika również z wielu podobieństw do muzyki dramatu, kompozytor wykorzystał w nim bowiem liczne pomysły z II i III aktu Zygfryda.


Jean Sibelius (1865-1957) to jeden z tych kompozytorów, którzy w okresie romantyzmu tworzyli szkoły narodowe w muzyce, za czym szło przebudzenie świadomości narodowej i aspiracje niepodległościowe. Podobnie jak wcześniej Fryderyk Chopin, Stanisław Moniuszko, Antonin Dvořak i Edvard Grieg, Jean Sibelius komponował muzykę opartą na rodzimym folklorze. Pochodził z rodziny szwedzkojęzycznej, ukształtowany jednak przez kulturę fińską, edukowany w szkole z fińskim językiem wykładowym, po studiach w Berlinie i Wiedniu powrócił do ojczyzny komponując pieśni i utwory, które od początku odnosiły się do fińskiej tradycji i folkloru. Duża ilość pieśni powstałych do poezji w języku fińskim oraz poematów symfonicznych odwołujących się do legend fińskich to również efekt fascynacji ideą stworzenia samodzielnej kultury narodowej. Hasła Wiosny Ludów, które tak silnie oddziaływały na Richarda Wagnera, za pośrednictwem twórcy Lohengrina oddziaływały również na młodego Sibeliusa. Wiadomo, że w okresie studiów młody kompozytor zafascynowany był spuścizną kompozytorską i ideową Richarda Wagnera. Wiadomo również, że w okresie wojny niejednoznaczne gesty łączyły go z nazistami. Historycy nie wypracowali jednak w tej sprawie jednoznacznego stanowiska – z jednej strony przytaczane są fakty świadczące o aktywnym wspieraniu nazistów, z drugiej zapiski w dzienniku, w których nazywał faszyzm „błędnym przesądem społecznym”. Twórczość Jeana Sibeliusa odegrała rolę podobną do dokonań innych romantyków rozbudzając świadomość i dumę narodową, promieniowała jednak również na zewnątrz, przysparzając Finom sympatii wśród innych narodów. Nic zatem dziwnego, że kompozytor traktowany jest w Finlandii jak bohater a jego muzyka jako fundament kultury narodowej. Z punktu widzenia czysto kompozytorskiego dorobku, podstawą nie są słynne poematy symfoniczne Finlandia op. 26 czy Łabędź z Tuoneli op. 22 nr 2 a cykl siedmiu symfonii, a których najczęściej wykonywane są I, II i IV. Szczególną rolę w jego indywidualnym stylu pełnią instrumenty smyczkowe. Sibelius był również skrzypkiem i miał ponadprzeciętną świadomość możliwości ekspresyjnych i technicznych tego instrumentu. Świadczą o tym między innymi Koncert skrzypcowy d-moll op.47 powstały w 1903 roku (znany w drugiej wersji z roku 1905) oraz skomponowane w 1912 roku 2 Serenady na skrzypce i orkiestrę op. 69. Uprzywilejowanie instrumentów smyczkowych w instrumentacji zadecydowało o śpiewnym stylu jego kompozycji. Koncert d-moll należy do częściej wykonywanych utworów Sibeliusa. Zwolenników z pewnością temu romantycznemu koncertowi przysparza przepojony melancholią liryczny nastrój, który potęgują charakterystyczna szeroka fraza i nasycone brzmienie kwintetu. Jest to również koncert lubiany przez wirtuozów ze względu na obecność wielu fragmentów popisowych, pozwalających soliście zabłysnąć technicznie i wykazać się artystyczną dojrzałością.

Igor Strawiński (1882-1971) jest jednym z najważniejszych kompozytorów XX stulecia, współtwórcą rosyjskiej szkoły kompozytorskiej, artystą, który stał się synonimem nowoczesności i klasykiem awangardy. Był osobowością niezwykle skomplikowaną – z jednej strony wielokrotnie dał się poznać jako obywatel świata i kosmopolita (naturalizowany w USA w 1946 roku), który po rewolucji nie odwiedzał rodzinnego kraju przez ponad 40 lat, z drugiej miał zdecydowane poczucie przynależności do kultury rosyjskiej i przez lata pozostawał w kontakcie z rosyjską emigracją. Dorobek Strawińskiego jest polistylistyczny. W późniejszym okresie twórczości trudno nawet mówić o jednoznacznym stylu, gdyż stylizacje folklorystyczne przenikają się z elementami dodekafonii, a tendencje neoklasyczne nakładają się na odwołania do impresjonizmu. Podobnie jak w politonalności i polirytmii znalazł Strawiński źródło naturalnej ekspresji, łączenie stylów dawało jego muzyce świeżość inspiracji, którą można uznać za jego cechę charakterystyczną. Eksperymentował ze wszystkimi elementami dzieła muzycznego a efektem twórczego radykalizmu stały się skandale towarzyszące premierom jego dzieł już od paryskiej premiery Święta wiosny w 1913 roku. Już dwa wcześniejsze balety, Ognisty ptak oraz Pietruszka wskazywały kierunek poszukiwań twórczych Strawińskiego. Balety te, powstałe w Paryżu w okresie współpracy z Sergiuszem Diagilewem, stanowią jedną z najważniejszych manifestacji artystycznego przewrotu antyromantycznego. Okres I wojny światowej Strawiński z rodziną spędził w Szwajcarii gdzie skomponował nawiązującą do folkloru rosyjskiego kantatę Wesele na głosy solowe, chór, 4 fortepiany i 17 instrumentów perkusyjnych. Zakończenie wojny i rewolucja w Rosji kończy pierwszy etap twórczości Strawińskiego określany mianem okresu rosyjskiego. Po roku 1920 kompozytor ponownie osiedlił się w Paryżu, gdzie mieszkał do wybuchu wojny. Rok 1920 wyznacza początek okresu neoklasycznego, który trwał do roku 1954. W okresie międzywojennym powstawały kolejne balety (Pulcinella, Apollo i muzy, Pocałunek wieszczki, Gra w karty) i dzieła sceniczne (opera oratorium Król Edyp i melodramat Persefona), więcej jednak w tym okresie powstawało kompozycji koncertowych, m.in. Koncert na fortepian i instrumenty dęte (1924), Capriccio na fortepian i orkiestrę (1929), Koncert skrzypcowy (1931) Koncert na dwa fortepiany i orkiestrę (1935). W roku 1940 Strawiński osiadł na stałe w USA, gdzie ponownie zmienił podejście do kompozycji, poszukując nowych rozwiązań, eksperymentując z formą i środkami wyrazu. Najważniejsze dzieła tego okresu to opera The Rakes Progress (1951), Symfonia in C (1940), Symfonia w trzech częściach (1945), Koncert hebanowy na orkiestrę jazzową (1945). Eksperymenty podejmowane na przestrzeni blisko ćwierćwiecza doprowadziły kompozytora do rozwiązań zbliżonych do szkoły wiedeńskich dodekafonistów. Utwory Strawińskiego powstałe po roku 1954 zaliczane są do okresu serialnego – należą tu przede wszystkim Canticum sacrum (1956), balet dla 12 tancerzy Agon (1957), Treny (1958), A Sermon, a Narrative and a Prayer (1961). Jednym z najważniejszych dzieł Strawińskiego, wymykającym się próbom uporządkowania okresowego jest wyjątkowa pod względem stylistycznym Symfonia psalmów, którą Strawiński skomponował w 1930 roku na zamówienie Sergiusza Kusewickiego aby uczcić 50-lecie Bostońskiej Orkiestry Symfonicznej. Balet Ognisty ptak był pierwszym wielkim sukcesem młodego kompozytora. Rosyjska bajka o księciu Iwanie, który dzięki pomocy Ognistego ptaka wyzwolił ukochaną księżniczkę z rąk złego Kościeja, zyskała w muzycznej narracji Strawińskiego uniwersalną nośność. Sukces jaki stał się udziałem kompozycji skłonił kompozytora do opracowania w 1911 roku suity koncertowej na skład identyczny z orkiestrą Opery Paryskiej. Kłopoty z doborem odpowiednio wielkiej orkiestry skłoniły kompozytora do opracowania w 1919 i 1945 roku dwóch wersji suity na bardziej ekonomiczny skład orkiestry. W związku z zastrzeżeniami prawnymi wersja z 1945 roku grywana jest niemal wyłącznie w USA, a najbardziej popularną suitą na całym świecie pozostaje wersja z 1919 roku. Znane są również sporządzone przez innych autorów instrumentacje tej suity na zespoły dęte i orkiestry marszowe.

Opisy - Krzysztof D.Szatrawski